fesstiwal słowa w piosence
--

Recenzja: „Znaki Szczególne". Pierwsza polska autobiografia pokolenia urodzonych około 1980 - dzieci polskiej transformacji

Recenzje [09.07.15]

O książce Pauliny Wilk było głośno, jeszcze zanim się ukazała. Była przedstawiana jako jedna z najlepszych książek 2014 roku w programie 3 polskiego radia w magazynie o książkach „Z najwyższej półki".

Dział Prawo Autorskie sponsoruje ZAIKS

Nic dziwnego, bo temat jest apetyczny i aktualny. Portret "pokolenia zmiany", czyli dzisiejszych trzydziestoparolatków, pisany z dystansu, na „postneoliberalnym kacu, w świecie przeoranym i podminowanym przez kryzys, który przetrącił wartości, w których to pokolenie wzrastało", to brzmi kusząco.

Fundamentem całej historii jest życie autorki Pauliny Wilk. Patrzy ona na transformację jakby przez pryzmat swoich doświadczeń. To książka, to opowieść o dorastaniu do wolności przez ostatnie dekady, to książka o identycznych tenisówkach o marzeniach by wyjechać zagranicę. To także opowieść o dzikiej rywalizacji w rodzącym się kapitalizmie lat dziewięćdziesiątych, a także o wielkiej szansie jaką każdy z nas dostał, albowiem ja również należę do tego pokolenia, które starało się chwycić swój los w ręce. Pytanie brzmi - za jaką cenę ?

To opowieść o naszych znakach szczególnych,. o różnicach nie tylko majątkowych ale także tych w obrębie świata wartości; tu też nastąpiły zmiany. Moi rodzice to dziś 60 latkowie. Nie zdobywali majątku, oni się dorabiali, wspólnie krok po kroku nie mając nic prócz siebie, dzielili każdą radość i troskę, szukali radości. Pchali te codzienność żmudnie do przodu i mimo trudności kłótni i nieporozumień do których nieraz dochodziło nie wpadali w panikę, nie uciekali od siebie. Oni za siebie odpowiadali i odpowiadają nadal, takie było i jest pokolenie naszych rodziców.
W ich domu każdy przedmiot, stary telewizor czy pralkach traktowany jako inwestycja w przyszłość miał swoją historię; był wystany, wyczekany wspólnie w kolejkach, miał swój zapach i treść, a ludzie właśnie podczas tak zwanego załatwiania czy stania w kolejce budowali miedzy sobą trwałe więzi społeczne.

Teraz jako recenzent tej książki,która jest esejem o nas, o Polsce, o naszej mentalności, chciałem zapytać, co dzisiaj, jak odpowiadamy i czy jeszcze odpowiadamy, i w jakim stopniu odpowiadamy za wolność wywalczoną ą przez pokolenie naszych dziadów i rodziców? Takie pytanie w znakach szczególnych zadaje również Paulina Wilk.

Dziś konsumpcja XXI wieku doprowadziła do tego, że śpimy w domach,które są własnością banków, śpimy pod kołdrami za, które płacimy plastikowymi kartami kredytowymi. Mamy stoły z Ikei przy których pusto i fb. Na którym się obrażamy wypisując głupoty i komentując dzień. Wszyscy stali się mistrzami w pokrętnych tłumaczeniach wszystkiego. A przecież czasem wystarczy powiedzieć dobry wieczór, cześć, dzień dobry. Żyjemy w czasach, gdzie pożyczkę od szwagra czy brata bliższego lub dalszego krewnego, którą się oddawało regularnie zastąpiła pożyczka w banku, której przy zdrowych zmysłach nie jesteśmy w stanie oddać. Żyjemy w czasach różnic nie tylko majątkowych, żyjemy w czasach niedotrzymanych obietnic renegocjowanych wielokrotnie przysiąg w czasach urządzeń komunikacyjnych i intelektualnej pustki. W dzisiejszych czasach przestaliśmy wierzyć w jakąkolwiek ostateczność. A zaczynamy wyznawać pseudo odnawialność. Wszystko mierzymy czasem i możliwością zysku żyjąc w biegu i od do. Zapomnieliśmy o przeżywaniu głębi każdej chwili.

Paulina mówi także o tym,iż co prawda mamy wiele różnych możliwości czy szans, pytanie brzmi: czy korzystamy z nich i jak? Przecież co dzień na polskich dworcach, ulicach, w domach mamy do czynienia z biedą, z rozwarstwieniem społecznym. Na tej transformacji, mniej lub bardziej udanych zmianach gospodarczo, społecznych, politycznych nie udało się w równej mierze skorzystać wszystkim. Państwo nie tworzy ludziom pozytywnego klimatu do tego, by mogli rozwijać swoje możliwości.

O tym też jest ta książka. o przegranych, o tych, którzy z jakichś powodów nie zdążyli złapać swojej szansy. A także o tym, ze wolność była dla nas kiedyś aspiracją do której dążyła cała wspólnot; stąd przecież wziął się fenomen Solidarności tej pierwszej z roku 80. Wszak rok 1980, to znak szczególny pokolenia naszych rodziców. Naszym zaś znakiem szczególnym jest nie tylko kryzys z roku 2008 ale przede wszystkim kryzys wartości i zaniku więzi społecznych. O tym też jest ta książka I o tym, że wolność, która w końcówce lat 80 i na początku 90 była marzeniem i aspiracją, o która walczyła nasza wspólnota, teraz stała się łupem do podziału między polityków, którzy zatracili już kategorie dobra wspólnego, która, każdy myślący człowiek powianiem mieć w sercu ich działalność, stała się strikte biznesową działalnością. Utrzymują nas oni w retoryce wojny, napuszczają przeciw sobie, dopóty dopóki to robią są niezbywalni. Gdyby zaś musieli zająć się sprawami naprawdę istotnymi, wyszedłby na jaw ich brak wizji i pomysłu na państwo, tak jak to się teraz stało. 

Książka „Znaki szczególne" Pauliny Wilk, to książka o wspólnocie i o rozpadzie wspólnoty, to nie tylko pierwsza autobiografia dzieci polskiej transformacji urodzonych około 1980, ale to także wielkie pytanie oto dokąd idziemy? To głośny krzyk o odbudowę realnych więzi społecznych, tych rzeczywistych nie wirtualnych. To także pytania o to, czy i w jakim stopniu odpowiadamy za wywalczoną wolność? Pytanie o to czy, aby kierunek naszej transformacji jest dobry? Na to pytanie każdy z nas musi sobie odpowiedzieć sam.

„Znaki Szczególne" warte są uważnej lektury także i dlategom, iż widzimy tu jak poprzez pryzmat życia jednej osoby, poprzez to, jak zmieniało się jej otoczenie zmienialiśmy się i zmieniamy się nadal my wszyscy. Pytanie brzmi, czy kierunek tych zmian jakie zachodzą w nas i wokół nas jest właściwy?
Z tym pytaniem jakże ważnym i koniecznym chciałbym Państwa dziś zostawić polecając z całego serca książkę Pauliny Wilk „Znaki Szczególne" jako lekturę godną szczególnej czytelniczej uwagi. 

Marcin Antoniak

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników Portalu Księgarskiego,
nie ponosimy odpowiedzialności za ich treść i zastrzegamy sobie prawo do usunięcia komentarza bez podania przyczyny.
Zasady umieszczania komentarzy w Portalu Księgarskim.
Widzisz naruszenie zasad – zgłoś to redakcji (redakcja@ksiazka.net.pl).

Dodaj komentarzy

Adding an entry to the guestbook
CAPTCHA image for SPAM prevention
 
Serwis używa plików cookie, które są niezbędne do komfortowego korzystania z portalu, m.in. utrzymania sesji logowania. Możesz w dowolnej chwili zmodyfikować ustawienia cookie w swojej przeglądarce. Aby dowiedzieć się więcej przeczytaj informacje o cookie.