fesstiwal słowa w piosence
--

Papusza - poetka, dziewczyna spod krzaku

Wydarzenia [12.08.13]

- Papusza, mimo dramatów, które ją spotkały, miała ogromną wrażliwość, potężną siłę i hart ducha. To mnie do niej przyciągnęło – mówi o bohaterce swojej najnowszej książki Angelika Kuźniak w radiowej Trójce.

Dział Prawo Autorskie sponsoruje ZAIKS

Bronisława Wajs, po cygańsku nazywaną Papuszą (czyli lalką), to poetka odkryta przez Jerzego Ficowskiego, a wychwalana m.in. przez Juliana Tuwima. Jej proste i pełne tęsknoty za przyrodą wiersze, są do dzisiaj chlubą cygańskiego dziedzictwa. To także bohaterka książki Angeliki Kuźniak, która była gościem Michała Nogasia w audycji "Z najwyższej półki”.

Kuźniak wychowała się 80 km od Gorzowa, czyli miasta, w którym Papusza spędziła dużą część życia. – Pamiętam, że po tamtejszym Parku Róż chodziły Cyganki i wróżyły. Papuszy już tam raczej nie było, kiedy ja odwiedzałam park, ale jej imię nadal pobrzmiewało. Później ktoś podarował mi tomik jej wierszy i tak wszystko się zaczęło – wspominała Angelika Kuźniak.

Praca nad książką trwała blisko osiem lat. - Dokumenty na temat Papuszy były rozproszone, to była typowa reporterska robota. Elżbieta Ficowska, żona cyganologa i poety Jerzego Ficowskiego, pozwoliła mi korzystać z jego archiwum i tam otworzył się dla mnie nowy, bardzo bogaty świat cygański. To był świat Papuszy – opowiadała pisarka podkreślając, że jej bohaterka sama mówiła o sobie Cyganka, nie przyjmując innych określeń.

Nie wiadomo kiedy dokładnie ani gdzie się urodziła Papusza. – Bo czas cygański rządzi się swoimi prawami. Na przykład wrzesień to "kiedy kopią kartofle”, a wiosna to "kiedy kwitną jabłonie”. Dlatego trudno jest chronologicznie wszystko ułożyć i chociaż starałam się to zrobić, nie przywiązywałabym zbytnio uwagi do dat w książce. Daty nie są też dla Cyganów najważniejsze – tłumaczyła Angelika Kuźniak.

A jaka była Papusza? - Mówiła o sobie "byłam troszkę kukietka i romansiczka”. Z pierwszym mężem rozwiodła się w bardzo młodym wieku. Drugi mąż, wiele od niej starszy, kupił ją. Nie kochała go, ale pewnie z czasem się do niego przyzwyczaiła. Aż przydarzyła jej się wielka miłość do młodszego chłopca. Ukochany chciał z nią wyjechać, ale ona powiedziała, że żona nie zostawia męża. Rozstanie z kochankiem przypłaciła chorobą psychiczną – opowiadała autorka "Papuszy”.

Gdy Jerzy Ficowski rozpoznał w Cygance poetkę i zrobiło się o niej głośno, została wyklęta przez swoich. Posądzenie o zdradę plemiennego kodeksu złamało Papuszy życie. Latami żyła w odosobnieniu i pogardzie. - Cyganie zaczęli jej nawet grozić, wtedy nastąpiło u Papuszy załamanie psychiczne. Swojemu lekarzowi mówiła, że "to pisanie przyniosło jej najwięcej złego”, a z drugiej strony była bardzo dumna z tego, że on znał jej wiersze – mówiła Kuźniak. Gdy w 1987 roku Papusza zmarła, pochowano ją z dala od cygańskich mogił.

Życie i twórczość Papuszy to przeplatające się chwile radości i cierpienia, przenikające się uczucia miłości do świata i tęsknoty za synem. – Będąc już staruszką cały czas czekała na przybranego syna, który wyjechał. Podobno czekała przy otwartym oknie i od tego dostała zapalenia płuc, po czym zmarła – dodała Kuźniak.

"Papusza” to również książka o ciężkim losie Cyganów, o życiu w taborze i o tajnikach kodeksu cygańskiego. Zapraszamy do wysłuchania rozmowy, w której Angelika Kuźniak opowiada także m.in. jak wyglądał dziennik Papuszy (która pisać nauczyła się sama, od dzieci) i o co zapytałaby ją, gdyby miały okazję się spotkać.

Jesienią w kinach pojawi się film o Papuszy, autorstwa Joanny Kos-Krauze i Krzysztofa Krauze - zwiastun

 

źródło: polskieradio.pl

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników Portalu Księgarskiego,
nie ponosimy odpowiedzialności za ich treść i zastrzegamy sobie prawo do usunięcia komentarza bez podania przyczyny.
Zasady umieszczania komentarzy w Portalu Księgarskim.
Widzisz naruszenie zasad – zgłoś to redakcji (redakcja@ksiazka.net.pl).

Dodaj komentarzy

Adding an entry to the guestbook
CAPTCHA image for SPAM prevention
 
Serwis używa plików cookie, które są niezbędne do komfortowego korzystania z portalu, m.in. utrzymania sesji logowania. Możesz w dowolnej chwili zmodyfikować ustawienia cookie w swojej przeglądarce. Aby dowiedzieć się więcej przeczytaj informacje o cookie.