fesstiwal słowa w piosence
--

Nagroda im. Zbigniewa Herberta wręczona

Wydarzenia [11.03.13]

Jak podała Fundacja imienia Z. Herberta, pierwszym laureatem nagrody został amerykański poeta William Stanley Merwin.

Dział Prawo Autorskie sponsoruje ZAIKS

Williama Stanleya Merwina wskazało siedmioosobowe, międzynarodowe jury, w skład którego weszli poeci, eseiści, tłumacze i wydawcy: Lidija Dimkovska (Macedonia/Słowenia), Edward Hirsch (USA), Wolfgang Matz (Niemcy), Jarosław Mikołajewski (Polska), Agneta Pleijel (Szwecja), Jaume Vallcorba Plana (Hiszpania) oraz Tomas Venclova (Litwa/USA).

William Stanley Merwin urodził się w 1927 roku. Jest jednym z najważniejszych poetów amerykańskich II połowy XX wieku, laureatem nagrody Pulitzera z 2009 roku. Na język polski jego wiersze tłumaczyli m.in.: Julia Hartwig, Czesław Miłosz, Artur Międzyrzecki i Piotr Sommer. Laureat odbierze Nagrodę 3 czerwca 2013 r. w Warszawie. 

Uwielbiam Zbigniewa Herberta jako przyjaciela i jako poetę od chwili, gdy w 1968 roku przybył on do Nowego Jorku, a ja poznałem go w czasie wieczoru autorskiego. Wręcz pokochałem „Selected Poems”, wybór jego wierszy, który wtedy właśnie ukazał się w języku angielskim, nadal zresztą cenię tę książkę i zawsze mam ją na podorędziu. Za dzieło znakomite uważam nie tylko całość poezji Herberta, ale także jego eseje. Wydaje mi się, że ciągle nie został on dostatecznie doceniony jako jeden z największych poetów XX wieku. Jestem głęboko wzruszony, otrzymując wyróżnienie jego imienia – powiedział W. S. Merwin na wieść o otrzymaniu Nagrody im. Zbigniewa Herberta.

utwory Williama Stanleya Merwina:

Na rocznicę mojej śmierci
Co roku, nie wiedząc o tym, mijam ten dzień,
Kiedy pożegnają mnie ostatnie ognie
I cisza odprawi
Niestrudzonego wędrowca
Niby promień nie świecącej gwiazdy.
Wtedy nie będę już czuł się
W życiu jak w obcym ubraniu,
Zdziwiony ziemią
I miłością jednej kobiety
I bezwstydem mężczyzn.
Tak jak dziś, pisząc po trzech dniach deszczu,
Słysząc jak śpiewa strzyżyk i ustaje ulewa,
Zmierzając nie wiem ku czemu.

Przełożył Czesław Miłosz

Zmierzch zimą
Słońce zachodzi w zimnie bez przyjaciół,
Bez wyrzutów, po tym co dla nas zrobiło.
Zachodzi nie wierząc w nic.
Kiedy zaszło, słyszę, jak biegnie za nim strumyk,
Wziął ze sobą swój flecik, bo droga daleka.


Przełożył Czesław Miłosz

Dziadek w domu starców

Na koniec łagodny, czystszy niż kiedykolwiek,
nie potrzebował nawet ciągnąć więcej z butli,
a dobrzy synkowie poczuli się ciut luźniej
i przynieśli mu tytoń do żucia, gdy przyszli
dwa razy stwierdzić, że ma tu świetną opiekę.
On się uśmiechał cały czas na przypomnienie
babki, swej żony, odzianej w prawdziwą wiarę
jak w żelazną koszulę nocną, choć rodziła
siedem razy i zarabiała na rodzinę
przez uszko swojej igły, kiedy on wyruszał
na zieloną rzekę, szukać kierunków rzecznym
statkom. I wracał czasem z całkiem niezłą forsą
ale pijany w sztok, i chował cały chleb
i strzelał do wiadra, córkom każąc wciąż
pompować wodę. Ciągle uśmiechał się życzliwie przez
sen, leżąc obok innych czystych starych mężczyzn,
widząc babkę, co wieczór tę samą, ogromną
w swej starości, jak przychodziła z obwisłymi
ustami, nienawidząc rzeki, wypełniając
swym wzrokiem jego płynny sen, gdy on się zmieniał
w wodę – oboje już skurczyli się na powrót
do rozmiarów dziecka – a dzieci z nich poczęte,
o twarzach starych już, stanęły przy niej rzędem,
międląc swe małe Biblie aż mu się umarło.


Przełożył Piotr Sommer

Międzynarodowa Nagroda Literacka im. Zbigniewa Herberta to nowe wyróżnienie na polu literatury światowej. Przyznawana jest za wybitne dokonania artystyczne i intelektualne – przede wszystkim w dziedzinie poezji – nawiązujące do wartości, wokół których grawitowała twórczość Zbigniewa Herberta.

Laureata Nagrody wskazało siedmioosobowe, międzynarodowe jury, w skład którego weszli poeci, eseiści, tłumacze i wydawcy: Lidija Dimkovska (Macedonia/Słowenia), Edward Hirsch (USA), Wolfgang Matz (Niemcy), Jarosław Mikołajewski (Polska), Agneta Pleijel (Szwecja), Jaume Vallcorba Plana (Hiszpania) oraz Tomas Venclova (Litwa/USA).

Jury stanęło przed trudnym zadaniem, musząc wybrać spośród zgłoszonych wcześniej kandydatów – poetów z siedmiu krajów i trzech kontynentów, reprezentujących bardzo różne tradycje artystyczne, zarówno uhonorowanych już najwyższymi nagrodami, jak i dopiero rozpoczynających międzynarodową karierę literacką. Ostatecznie o wyborze zadecydowały – obok głębokiego przekonania o wybitności dzieła W. S. Merwina – dwa czynniki. Jego wieloletnie zaangażowanie po stronie amerykańskich ruchów społecznych propagujących wartości demokratyczne, a także – czy może przede wszystkim – bliskość jego poetyckiej dykcji ideałom, do których dążył także sam Herbert, takim jak przejrzystość, równowaga, artystyczna dyscyplina, porozumienie z czytelnikiem – mówi Andrzej Franaszek, krytyk, sekretarz jury Nagrody i Fundacji im. Zbigniewa Herberta.

W. S. Merwin jest jednym z największych poetów XX stulecia. Można go nazwać Thoreau współczesności, jest twórcą o bardzo klarownym profilu duchowym, intelektualnej i moralnej konsekwencji, obejmującej zarówno jego dzieło, jak i życie. Od ponad sześciu dziesięcioleci stawia przed nami kasandryczne przepowiednie dotyczące przyszłości naszej planety. Zdaje się tu być bardzo nowoczesnym wcieleniem proroka, antycznego wieszcza czy szamana, jego poezja przepełniona jest obrazami duchowych poszukiwań, pielgrzymek, które nadają jej charakter świeckiej modlitwy. Jest on też najbardziej międzynarodowym spośród amerykańskich poetów, głęboko wpłynęła nań kultura prowansalska i tradycja trubadurów, choć źródła jego twórczości – podobnie jak twórczości Zbigniewa Herberta – są jednocześnie klasyczne i nowoczesne – podkreśla Edward Hirsch, amerykański poeta, Przewodniczący Jury Nagrody.

Nagroda przyznawana będzie co roku w dziedzinie poezji za całokształt twórczości. Rada Fundacji może także podjąć decyzję, by Nagrodę przyznać dodatkowo w kategoriach eseistyki, przekładu oraz edytorstwa.

Bardzo cieszę się, że powstała Międzynarodowa Nagroda Literacka im. Zbigniewa Herberta. Jej patronem jest wspaniały poeta, w jury zasiadają znakomici pisarze, autorytety międzynarodowe, co daje powód do satysfakcji. Jestem przeświadczony, że już w pierwszej edycji Nagroda uzyska światowy prestiż z pożytkiem dla patrona, dla laureata, dla Polski, a przede wszystkim dla poezji – podkreśla Grzegorz Gauden, dyrektor Instytutu Książki.

Uroczystość wręczenia Nagrody laureatowi odbędzie się 3 czerwca 2013 roku w Teatrze Polskim w Warszawie. Nagrodę stanowi statuetka oraz czek na 50 tysięcy dolarów amerykańskich. Sponsorem Międzynarodowej Nagrody Literackiej im. Zbigniewa Herberta jest PKN ORLEN.

Sponsorem strategicznym Fundacji im. Zbigniewa Herberta jest PGE Polska Grupa Energetyczna S.A. Projekt Nagrody im. Zbigniewa Herberta otrzymał dofinasowanie ze środków Ministra Kultury
i Dziedzictwa Narodowego. Partnerami są: Instytut Adama Mickiewicza, Biblioteka Narodowa oraz Teatr Polski im. Arnolda Szyfmana w Warszawie.

Sylwetka laureata:

William Stanley Merwin

William Stanley Merwin, amerykański poeta, tłumacz i dramaturg, urodził się 30 września 1927 r. w Nowym Jorku.
Ukończył studia na Uniwersytecie Princeton, następnie mieszkał m.in. w Hiszpanii - gdzie pracował jako nauczyciel syna Roberta Gravesa, Wielkiej Brytanii - zaprzyjaźniając się z kręgiem pisarzy skupionych wokół Sylvii Plath i Teda Hughesa oraz we Francji - fascynując się kulturą prowansalską i tradycją trubadurów. Pod koniec lat 70. przeprowadził się na Hawaje, tam też – na wyspie Maui, mieszka do dzisiaj, związany z ruchami ekologicznymi dążącymi do restytucji lasów deszczowych. Historii i mitologii Hawajów poświęcił książkę „Folding Cliffs: A Narrative” (1998).
Pierwsze próby poetyckie podjął w wieku czterech lat. Jak dotąd opublikował ponad 50 tomów wierszy, przekładów i prozy. Debiutancką książkę poetycką „A Mask for Janus” opublikował w roku 1952 – z przedmową W. H. Audena. Jego wczesna poezja była często inspirowana tematami i postaciami zaczerpniętymi z mitologii i klasycznego dziedzictwa kulturowego, z czasem dopiero zdecydował się na bezpośredni sposób wypowiedzi, choć niejednokrotnie to właśnie klasyczny temat (jak „sąd Parysa”) był dla Merwina wehikułem umożliwiającym poruszenie osobistych tematów. W latach 60. był jednym z najbardziej znanych poetów związanych z ruchem sprzeciwu wobec wojny w Wietnamie, obok takich twórców jak m.in.: Robert Bly, Adrienne Rich, Denise Levertov, Robert Lowell czy Allen Ginsberg. Zwieńczeniem tej dekady były tomy „The Lice” (1967) oraz „The Carrier of Ladders” (1970) – do dziś często uważane za najbardziej znaczące zbiory Merwina. Wiersze z późnych lat życia poety, inspirowane buddyzmem Zen oraz głębokim zaangażowaniem w ekologię, są częstokroć pochwałą natury i piękna widzialnego świata.
W. S. Merwin jest także cenionym tłumaczem, autorem przekładów m.in. poezji hiszpańskiej, francuskiej i włoskiej, dzieł Mandelsztama i Nerudy, „Pieśni o Rolandzie” oraz „Czyśćca” z „Boskiej Komedii” Dantego.
Otrzymał liczne wyróżnienia, w tym m.in. dwukrotnie nagrodę Pulitzera w dziedzinie poezji (1971 i 2009), Tanning Prize – przyznawaną przez Academy of American Poets (1994) oraz National Book Award (2005). W roku 2010 pełnił oficjalną funkcję Poety-Laureata Stanów Zjednoczonych Ameryki.
Na język polski jego wiersze tłumaczyli m.in.: Julia Hartwig, Czesław Miłosz, Artur Międzyrzecki, Grzegorz Musiał i Piotr Sommer.

 

AG.

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników Portalu Księgarskiego,
nie ponosimy odpowiedzialności za ich treść i zastrzegamy sobie prawo do usunięcia komentarza bez podania przyczyny.
Zasady umieszczania komentarzy w Portalu Księgarskim.
Widzisz naruszenie zasad – zgłoś to redakcji (redakcja@ksiazka.net.pl).

Dodaj komentarzy

Adding an entry to the guestbook
CAPTCHA image for SPAM prevention
 
Serwis używa plików cookie, które są niezbędne do komfortowego korzystania z portalu, m.in. utrzymania sesji logowania. Możesz w dowolnej chwili zmodyfikować ustawienia cookie w swojej przeglądarce. Aby dowiedzieć się więcej przeczytaj informacje o cookie.