fesstiwal słowa w piosence
--

Komunikaty, wyjaśnienia MEN -wybór podręcznika wyrazem autonomii nauczyciela

Wydarzenia [28.05.13]

Odnosząc się do publikacji „Podręcznikowe eldorado” (zobacz: http://www.rp.pl/artykul/1010729.html), zamieszczonej w dzienniku Rzeczpospolita 18 maja br., Ministerstwo Edukacji Narodowej wyjaśnia, że faktyczna liczba dopuszczonych do użytku szkolnego podręczników dla każdego z przedmiotów jest kilkakrotnie mniejsza niż wskazano w artykule:

Dział Prawo Autorskie sponsoruje ZAIKS

- do języka angielskiego w klasach I-III dopuszczonych zostało 30 tytułów (a nie 99);

- do edukacji wczesnoszkolnej/kształcenia zintegrowanego - 19 tytułów (a nie 145); ponadto wykaz obejmuje również odrębne podręczniki do zajęć komputerowych w edukacji wczesnoszkolnej - 14 tytułów

- do języka angielskiego w gimnazjum - 39 (a nie 117);

- do języka polskiego w gimnazjum - 18 (a nie 68);

- do fizyki w gimnazjum - 10 (a nie 30);

- do matematyki w gimnazjum - 10 (a nie 29).

Warto podkreślić, że podręczniki mogą być dopuszczane do użytku szkolnego w częściach, które składają się na kompletny podręcznik do określonych zajęć, obejmujący wszystkie treści nauczania dla danego etapu edukacyjnego, czyli na 3-letni okres nauki. Poszczególne części podręczników (np. do klasy 1, 2, 3) dopuszczone są do użytku szkolnego w toku odrębnych postępowań zakończonych wydaniem decyzji administracyjnej. Dlatego w wykazie podręczników dostępnym na stronie internetowej MEN wymienione są poszczególne części każdego podręcznika, przeznaczone do nauczania w kolejnych klasach.

Zapoczątkowana w 1999 roku reforma oświaty umożliwiła istnienie wielu podręczników do poszczególnych przedmiotów nauczania oraz wprowadziła administracyjny tryb ich dopuszczania do użytku szkolnego na podstawie pozytywnych opinii rzeczoznawców. Efektem tej zmiany jest bogata i zróżnicowana oferta podręczników, zarówno pod względem formy, jak i szczegółowych treści nauczania, co daje nauczycielom możliwość dokonania optymalnego wyboru, w tym dostosowania podręcznika do możliwości i potrzeb konkretnej grupy uczniów oraz preferowanych metod nauczania. Ma to istotne znaczenie dla jakości i efektywności kształcenia, sprzyja również indywidualizacji nauczania. Oczywistym jest jednak, że nauczyciel nie musi zapoznać się ze wszystkimi podręcznikami dopuszczonymi do użytku szkolnego.

Założenie, że powinien funkcjonować jeden, identyczny dla wszystkich podręcznik do każdego przedmiotu jest sprzeczny z ustaleniami współczesnej pedagogiki, która kładzie nacisk na indywidualizację nauczania i konieczność dostosowania metod, form i środków nauczania do indywidualnych potrzeb uczniów. W Polsce i w wielu krajach europejskich polityka edukacyjna koncentruje się na podnoszeniu jakości kształcenia, czemu towarzyszy rozszerzanie autonomii nauczycieli, którzy stają się bardziej niezależni w wykonywaniu swoich obowiązków. Autonomia oznacza również większą odpowiedzialność za efekty kształcenia, a tym samym za stosowane metody i środki nauczania.

Wyrazem autonomii zawodowej nauczycieli jest przede wszystkich możliwość wyboru metod nauczania, a co za tym idzie - wyboru programu nauczania i podręcznika. Jak wynika z publikacji: Zakres autonomii i odpowiedzialności nauczycieli w Europie, EURIDICE, 2009 r., w większości krajów, z wyjątkiem Grecji, Malty i Lichtensteinu, szkoły samodzielnie wybierają podręczniki. Nauczyciele mają pełną swobodę w wyborze preferowanych podręczników lub mogą je wybierać z ustalonej listy.

Do krajów, w których istnieje pierwsze rozwiązanie (pełna swoboda) należą Dania, Niemcy, Hiszpania, Francja, Włochy, Węgry, Holandia (dla poziomu ISCED 2) i Zjednoczone Królestwo (Szkocja). Wśród krajów, w których nauczyciele mogą wybierać podręczniki z listy znajduje się Estonia, Łotwa, Litwa, Luksemburg, Polska i Słowenia. W Belgi (Wspólnocie Niemieckojęzycznej i Wspólnocie Flamandzkiej), Bułgarii, Irlandii, Holandii (na poziomie ISCED 1), Szwecji, Zjednoczonym Królestwie i Norwegii nauczyciele wraz z dyrektorem szkoły wybierają dowolne podręczniki szkolne, natomiast w Rumunii i Islandii wybierają je z ustalonej listy. W Szwecji decyzje podejmują sami dyrektorzy szkół jako osoby finansowo odpowiedzialne za podręczniki.

Nauczyciele nie odpowiadają bezpośrednio za wybór podręczników w Republice Czeskiej (gdzie decyzje podejmuje sam dyrektor), Austrii i Słowacji. W Finlandii szkoły, a w praktyce często nauczyciele, mogą wybierać dla siebie podręczniki, choć sytuacja w poszczególnych szkołach jest zróżnicowana w zależności od tego, czy organ prowadzący przekazał im uprawnienia decyzyjne dotyczące podręczników.

Warto również podkreślić, że w Polsce wybór podręcznika jest prawem, a nie obowiązkiem nauczyciela, który może zdecydować się na korzystanie w procesie nauczania z innych pomocy dydaktycznych, w tym przygotowanych przez siebie. Nauczyciele mają także prawo wyboru tych samych podręczników na kolejne lata.

Wymiana podręczników związana z wdrażaną, począwszy od 2009 r., nową podstawą programową odbywa się sukcesywnie i dotyczy rokrocznie tylko dwóch roczników uczniów. W roku szkolnym 2013/2014 konieczność wymiany podręczników będzie dotyczyła tylko uczniów klasy V szkoły podstawowej i uczniów klas II szkół ponadgimnazjalnych. Uczniowie pozostałych klas wszystkich typów szkół będą mogli korzystać z używanych podręczników. Ponadto, jeżeli nauczyciel oceni, że poprzednia wersja podręcznika nie różni się istotnie od tej wpisanej na listę podręczników zgodnych z nową podstawą programową i uczniowie bez przeszkód mogliby z niej korzystać, może poinformować uczniów o możliwości korzystania również z tego wydania.

Niezależnie od tego minister edukacji narodowej podejmuje wiele działań, aby ułatwić obrót tańszymi podręcznikami. W czerwcu ub. r. zostało wydane rozporządzenie w sprawie dopuszczania do użytku w szkole programów wychowania przedszkolnego i programów nauczania oraz dopuszczania do użytku szkolnego podręczników, w którym ograniczono możliwość składania wniosku o dopuszczenie do użytku szkolnego kolejnych wydań podręcznika, zmienionych w części stanowiącej nie więcej niż 20%. W konsekwencji, kolejne wydania nie mogą się pojawić wcześniej, niż po upływie 3 lat od dnia dopuszczenia pierwotnej wersji podręcznika do użytku szkolnego.

Warto również przypomnieć, że zgodnie z art. 22b ustawy o systemie oświaty dyrektor szkoły, ma obowiązek organizować obrót używanymi podręcznikami na terenie szkoły.

MEN podejmuje konsekwentne działania, których celem jest wyrównanie szans edukacyjnych uczniów, szczególnie pochodzących z rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. W 2012 roku rząd przeznaczył 128 milionów złotych na dofinansowanie kosztów zakupu podręczników przez rodziców, w ramach programu „Wyprawka szkolna". To o 13 mln złotych więcej niż w ubiegłym roku (2011 rok - 115 mln zł, 2010 rok - 103 mln zł). Również jednym z zakładanych efektów rządowego programu „Cyfrowa szkoła", w wyniku którego powstanie 18 darmowych e-podręczników i 2500 zasobów edukacyjnych, jest uzupełnienie obecnych na rynku, komercyjnych podręczników przygotowywanych przez wydawców edukacyjnych.

MEN stanowczo podkreśla, że wybór podręczników nie może być uzależniony od otrzymania jakichkolwiek dóbr materialnych proponowanych przez wydawnictwa.


Oferowanie nauczycielom lub dyrektorom szkół korzyści oraz przyjmowanie ich w zamian za wybór konkretnego podręcznika jest niezgodne z prawem i o każdym takim przypadku należy powiadomić odpowiedni organ kontroli.

Kuratorzy oświaty zostali zobowiązani przez ministerstwo do przeprowadzenia doraźnych kontroli w zakresie prawidłowości wyboru podręczników na wybranej grupie szkół i poinformowanie o wynikach tych kontroli do końca czerwca 2013 r. Na ich podstawie MEN przygotuje arkusze, które posłużą do przeprowadzenia z początkiem roku szkolnego 2013/2014 kompleksowej kontroli, obejmującej wszystkie obowiązki nauczycieli i dyrektorów szkół związane z wyborem podręczników.


Źródło: www.men.gov.pl/index.php

GLK. Informacja nadesłana

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników Portalu Księgarskiego,
nie ponosimy odpowiedzialności za ich treść i zastrzegamy sobie prawo do usunięcia komentarza bez podania przyczyny.
Zasady umieszczania komentarzy w Portalu Księgarskim.
Widzisz naruszenie zasad – zgłoś to redakcji (redakcja@ksiazka.net.pl).

Dodaj komentarzy

Adding an entry to the guestbook
CAPTCHA image for SPAM prevention
 
Serwis używa plików cookie, które są niezbędne do komfortowego korzystania z portalu, m.in. utrzymania sesji logowania. Możesz w dowolnej chwili zmodyfikować ustawienia cookie w swojej przeglądarce. Aby dowiedzieć się więcej przeczytaj informacje o cookie.