fesstiwal słowa w piosence
--

Recenzja: „Pedagogika specjalna. Od tradycji od współczesności", Iwona Chrzanowska

Recenzje [28.11.15]

Pedagogika specjalna jako dyscyplina naukowa przeszła w swojej historii dużą ewolucję. Od koncentracji na trzech podstawowych dyscyplinach: medycynie, psychologii, socjologii i naukach prawnych do pełnej interdyscyplinarności, w której mieści się nie tylko psychiatria, pedagogika rehabilitacyjna ale również architektura, budownictwo robotyka i informatyka.

Dział Prawo Autorskie sponsoruje ZAIKS

Jak tylko sięgam pamięcią niepełnosprawni byli uważani również w socjalistycznym państwie i ówczesnym społeczeństwie za osoby „drugiej kategorii". Walka o ich prawa trwała na różnych frontach: prawnym, etycznym, duchowym, świadomościowym. Dodatkowo toporny sprzęt rehabilitacyjny, szczególnie pamiętam specjalne buty ortopedyczne, ciężkie i niewygodne, powodowały, że jako dzieci baliśmy się takich „innych". Słowo walka jest tu w pełni uzasadnionym terminem, gdyż likwidacja barier architektonicznych i edukacja integracyjna ciągnęły się latami. Dopiero ostatnio sprawy te nabrały zupełnie innego, europejskiego wymiaru.

Mamy w  Polsce 4,7 mln niepełnosprawnych, co stanowi 12,2 procent ogółu ludności kraju. To wielka armia ludzi, która latami domagała się uznania ich miejsca w normalnym społeczeństwie. Mimo zaangażowania wielu agend rządowych, unijnych w naszym kraju ciągle odstajemy od tzw. standardów światowych, szczególnie dotyczy to rehabilitacji, edukacji i zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

Autorka tego opracowania prof. Iwona Chrzanowska bardzo dokładnie i wnikliwie potraktowała rozwój i ewolucję teorii i praktyki pedagogiki specjalnej jako interdyscyplinarnej nauki będącej w ciągłym dynamicznym rozwoju.
Jej praca podzielona jest na dwa zasadnicze bloki. Pierwszy dotyczy klasycznego ujęcia problemów pedagogiki specjalnej jako nauki związanej ściśle jak już pisałem z wiedzą medyczną, psychologią, socjologią i naukami prawnym, ale także z psychiatrią  czy psychologią kliniczną. Dotyczy to zagadnień podstawowych, jak i szczegółowych. Oczywiście ostatnie lata zaowocowały włączeniem się w sferę pedagogiki specjalnej innych nauk takich jak architektura, urbanistyka, robotyka, informatyka.

W drugiej części pracy  autorka skupia się na zagadnieniach niedostosowania społecznego dzieci  i młodzieży. Sytuuje je w szerokim kontekście pedagogiki specjalnej uważając, iż bardzo szybko wchłania ona w siebie zakresy innych nauk, takich jak pedagogika lecznicza, rehabilitacyjna, terapeutyczna, nauki  prawne. Ciągła dynamicznie zmieniająca się sytuacja niedostosowania społecznego dzieci i młodzieży wymaga ewolucji interdyscyplinarności pedagogiki specjalnej, od teorii do praktyki. Widać to szczególnie po zagadnieniach związanych z działalnością poradni psychologiczno-pedagogicznych, gdzie liczne kontrole wykazały brak współpracy i wsparcia ze strony organów nadzoru pedagogicznego.

Z przekrojowej pracy Iwony Chrzanowskiej wynika, iż coraz większa liczba dzieci i młodzieży dotknięta jest niedostosowaniem społecznym. Klasy integracyjne nie powodują automatycznie akceptacji przez rówieśników osób niepełnosprawnych intelektualnie czy ruchowo. Jak wskazują wyniki  badań, aż 50% dzieci na etapie edukacji przedszkolnej z niepełnosprawnością jest izolowanych przez grupę rówieśniczą, w szkole podstawowej dotyczy to 32%, a w gimnazjum 37%, a 27% wręcz odrzucanych. Te i inne problemy dotyczące specjalnych potrzeb edukacyjnych (SAPE) w/w młodzieży w swoim zakresie mieszczą się w sumie między problematyką naukową, a praktyką pedagogiki ogólnej połączonej z pedagogiką specjalną. Takie spectrum pozwala w szerszym stopniu unaocznić specjalne potrzeby edukacyjne umożliwiające dzieciom i młodzieży z trudnościami w nauczaniu włączenie się w społeczność klasy integracyjnej. 

Przez większość naukowców pedagogika specjalna traktowana jest jako  narzędzie korygowania różnego rodzaju braków, zaburzeń, deficytów. Jako nauka jest dyscypliną dość młodą, gdyż przez dłuższy czas uważano, iż człowiek z niepełnosprawnością intelektualną i ruchową powinien być izolowany ze społeczeństwa. Jedynym objawem pozytywnym był odruch humanitaryzmu, ale najczęściej towarzyszyło temu wykluczenie. W takich warunkach musiała sobie torować drogę wśród równoprawnych nauk jak medycyna, psychologia, psychiatria pedagogika specjalna. Stąd według niektórych naukowców jej zapóźnienie w stosunku do innych dyscyplin. Dopiero ostatnie dwudziestolecie przyniosło wysyp prac naukowych i opracowań, co skutkuje specjalizacją, a także naukową reprezentacją we wszystkich prawie ośrodkach naukowych w Polsce.

Otrzymaliśmy bardzo obszerne, pojemne opracowanie, które może być przydatne studentom pedagogiki i pedagogiki specjalnej oraz innych nauk pokrewnych w pogłębieniu swojej wiedzy, a naukowcom w jej systematyzacji.
W kolorowych ramkach i wykresach zamieszczono wytłuszczonym drukiem ważne terminy, ustawy, zagadnienia prawne, dyrektywy, tabele i wykresy pomocne w utrwalaniu ważnych faz jej rozwoju oraz dat, danych z punktu widzenia rozwoju pedagogiki specjalnej.

W XXI wieku, w erze cyfrowej niepełnosprawność czy to intelektualna czy ruchowa nie powinna skutkować wykluczeniem, gdyż mamy do czynienia z prawdziwą rewolucją w komunikowani się, edukacji i zatrudnieniu w/w osób. Konkludując, chciałbym abyśmy przełamali w naszym kraju ostatnie uprzedzenia i opory szczególnie dotyczące zatrudnienia i barier budowlanych, zgodne ze stanem prawnym, zalecaniami unijnymi i stanem wiedzy zapożyczonej ze współczesnej pedagogiki specjalnej. Jej rola w związku z coraz większą liczbą dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym z różnymi „dysleksjami" i dysharmonijnym rozwoje psychomotorycznym będzie rosła.
http://bialystok.wyborcza.pl/bialystok/1,35241,15064084,W_Polsce_12_procent_ludnosci_to_osoby_niepelnosprawne_.html#ixzz3sxxGCVyR

Gabriel Leonard Kamiński

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników Portalu Księgarskiego,
nie ponosimy odpowiedzialności za ich treść i zastrzegamy sobie prawo do usunięcia komentarza bez podania przyczyny.
Zasady umieszczania komentarzy w Portalu Księgarskim.
Widzisz naruszenie zasad – zgłoś to redakcji (redakcja@ksiazka.net.pl).

Dodaj komentarzy

Adding an entry to the guestbook
CAPTCHA image for SPAM prevention
 
Serwis używa plików cookie, które są niezbędne do komfortowego korzystania z portalu, m.in. utrzymania sesji logowania. Możesz w dowolnej chwili zmodyfikować ustawienia cookie w swojej przeglądarce. Aby dowiedzieć się więcej przeczytaj informacje o cookie.