fesstiwal słowa w piosence
--

Recenzja: „Mężczyzna z laserem. Historia szwedzkiej nienawiści”, Gellert Tamas

Recenzje [04.10.13]

Wydawnictwo Czarne oddało w nasze ręce intrygujący reportaż utrzymany w duchu najlepszych skandynawskich kryminałów. Solidne dziennikarstwo, dynamicznie rozwijająca się akcja i niepokojący temat składają się na wciągającą i pouczającą lekturę.

Dział Prawo Autorskie sponsoruje ZAIKS

Na początku lat 90. Szwecją wstrząsnęła seria ataków na przypadkowych cudzoziemców. Tajemniczy mężczyzna z karabinem wyposażonym w laserowy celownik grasował po Sztokholmie i polował na znienawidzonych przez siebie imigrantów. Ochrzczony „mężczyzną z laserem” terroryzował społeczeństwo i kpił sobie z idei wielokulturowości. Karmiony rasistowskimi hasłami głoszonymi przez skrajnie prawicowych polityków, czuł się bezkarny i kontynuował swoje dzieło przekonany o słuszności i doniosłości swych poczynań.

Gellert Tamas, jak na cenionego dziennikarza przystało, prześwietlił tę sprawę na wylot. Setki stron przeczytanych akt, niezliczone godziny wywiadów z bohaterami i świadkami, analiza doniesień medialnych oraz konsultacje ze specjalistami od rasizmu i przemocy – wszystko to zaowocowało wielopoziomowym dziełem streszczającym tamte wydarzenia, a także tytułową „historię szwedzkiej nienawiści”.

Dzięki bogactwu zebranych materiałów i ich dogłębnej analizie, postacie są tu bardzo szczegółowo nakreślone- zarówno zabójca, ofiary, jak i policyjni komisarze sportretowani są z wielką starannością. Najciekawsza wydaje się perspektywa poszkodowanych cudzoziemców, których krzywda wykracza poza sam akt postrzelenia. Ich upokorzenie jest wynikiem stygmatyzacji i wykluczenia, na które skazało ich szwedzkie społeczeństwo.

Równie intrygujący jest punkt widzenia samego zabójcy. Co myślał John Ausonius, samozwańczy bojownik o blond Szwecję? Tamas prześledził jego losy od wczesnego dzieciństwa aż po tragiczne wydarzenia sprzed kilkunastu lat. Pisarz zagłębił się w psychikę mordercy- starał się poznać motywacje oraz czynniki, które popchnęły Ausoniusa do popełnienia zbrodni na tle rasowym. Efektem owych starań jest interesujące studium psychiki zagubionego i chorego człowieka, poszerzone o analizę kontekstu w jakim działał.

Skrupulatny opis ówczesnych wydarzeń wzbogacony jest o omówienie życia politycznego, nastrojów społecznych i przekazów medialnych tamtych miesięcy. W szwedzkim parlamencie pojawiają się faszystowskie partie, obozy uchodźców są regularnie podpalane, ludzie winią imigrantów za bezrobocie, a na ulicach panuje „mężczyzna z laserem”. Związki między tymi aspektami są widoczne jak na dłoni, ale autor nie formułuje kontrowersyjnych wniosków, nie wskazuje winnych i nie uogólnia – po prostu daje do myślenia.

Gellert Tamas przedstawił szwedzkie problemy z integracją, tożsamością i zawiłym stosunkiem do inności. Jest to jednak opowieść na tyle uniwersalna, że wykracza poza granice jednego kraju i dotyczy wszystkich miejsc, w których rozwija się pozornie niewinny nacjonalizm.


Kalina Lubicz-Stabińska

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników Portalu Księgarskiego,
nie ponosimy odpowiedzialności za ich treść i zastrzegamy sobie prawo do usunięcia komentarza bez podania przyczyny.
Zasady umieszczania komentarzy w Portalu Księgarskim.
Widzisz naruszenie zasad – zgłoś to redakcji (redakcja@ksiazka.net.pl).

Dodaj komentarzy

Adding an entry to the guestbook
CAPTCHA image for SPAM prevention
 
Serwis używa plików cookie, które są niezbędne do komfortowego korzystania z portalu, m.in. utrzymania sesji logowania. Możesz w dowolnej chwili zmodyfikować ustawienia cookie w swojej przeglądarce. Aby dowiedzieć się więcej przeczytaj informacje o cookie.