fesstiwal słowa w piosence
--
"Rozważania o wieku XX" Timothy Snyder, Tony Judt, Rebis

Recenzja: "Rozważania o wieku XX" Timothy Snyder, Tony Judt

Recenzje [20.09.13]

Wywiad Timothy'ego Snydera z Tonym Judtem to ogromne intelektualne wyzwanie, swego rodzaju testament, lub ukoronowanie naukowej kariery tego drugiego. Lektura jest bardzo wymagająca, trudna i z pewnością nie nastawiona na sukces komercyjny. Nie obraca się wokół jakiegoś motywu przewodniego i raczej luźno krąży wokół tematów filozoficznych z historią XX wieku w tle.

Dział Prawo Autorskie sponsoruje ZAIKS

Ta książka nie jest adresowana do żadnej szczególnej grupy odbiorców, to po prostu zapis rozmów dwóch profesorów, ostatni hołd złożony Tony'emu Judtowi. Mimo to z pewnością odnajdą się w niej intelektualiści z racji wielu kontrowersyjnych, czy wręcz prowokacyjnych wypowiedzi autorów.

Trudno pisać o książce, w której wątki i motywy zmieniają się prawie na każdej stronie. Mogę jedynie spróbować ogarnąć perspektywy myślowe, wokół których się ona porusza. A autorzy wyraźnie orbitują wokół lewicowych kręgów intelektualnych. Z jednej strony dobrze jest wiedzieć, jaką autor prezentuje wrażliwość światopoglądową, jednak z drugiej takie jednostronne ukierunkowanie myślowe zaczyna irytować. Zwłaszcza tych czytelników, dla których socjalizm (ten sowiecki - międzynarodowy i nazistowski - narodowy) był największą zbrodnią XX wieku, a nie "błogosławieństwem". Ponadto bardzo przykro się czyta historyka-intelektualistę, posługującego się topornymi skrótami myślowymi i uproszczeniami. Przykładowo Timothy Snyder zakwalifikował nazistowskie Niemcy do państw "prawicowych". To jest potężne nieporozumienie. Naukowiec tego formatu powinien wyjaśnić, jaką definicją "prawicowości" się posługuje. przypomnę tylko, że III Rzesza była państwem etatystycznym z centralnie planowana gospodarką, a monopolem światopoglądowym był tam narodowy uwaga, uwaga.... socjalizm. Dlatego nazistowskie Niemcy spełniają chyba wszystkie warunki bycia nazwanym państwem lewicowym.

Niestety przez całą książkę przewija się wiele akcentów lewicowych, socjalistycznych, czy wręcz marksistowskich. To boli, zwłaszcza, że obaj panowie są historykami i wiedzą jaką cywilizacyjną katastrofą okazały się chore idee Marksa wprowadzane w życie. Ja osobiście uważam, że socjalizm nie był żadnym stróżem społecznego egalitaryzmu, lecz zbrodnią i przede wszystkim narzędziem wojny. Przypomnijmy sobie rewelacyjną książkę Elisabeth Heresch "Sprzedana rewolucja". gdy w 1917 roku kajzerowskie Niemcy nie były w stanie pokonać w walce swoich wrogów, uciekły się do podstępu. Aby zniszczyć Rosję od środka wysłali do Petersburga zaplombowany pociąg, w którym siedziało kilkunastu socjalistów, w tym Lenin. Pasażerowie mogli wysiąść dopiero w stolicy Rosji, a gdy się już tam dostali, rozpętali prawie siedemdziesięcioletnie rządy czerwonego terroru, który jak wirus zainfekował najpierw Rosję, a później zajął się "wyzwalaniem" bratnich narodów.

Szkoda, że Timothy Snyder, który napisał rewelacyjną historię "skrwawionych ziem" nie wspomniał, że idee, z którymi najwyraźniej sympatyzuje doprowadziły do zagłady milionów istnień.

Oprócz historii, rozmówcy poruszają również tematy społeczno-ekonomiczne. Tu również są pod wrażeniem keynesowskiej idei interwencjonizmu państwowego w gospodarkę. Próbują zdyskredytować ojców austriackiej szkoły ekonomii i trzeba przyznać, że słabo im to wyszło. Ich argumenty są blade, trochę wymuszone i nieaktualne. Polski czytelnik, który przez półwiecze socjalizmu poznał, czym jest gospodarka sterowana nie da się przekonać do argumentów obu panów.

Generalnie "Rozważania" są książką, przy której chyba najlepiej bawili się obaj autorzy. Wyraźnie lewicowe zabarwienie, intelektualna żonglerka i brak jednego wątku powodują, pozycja ta raczej nie zrobi furory wśród czytelników.

Adam Stohnij

Publikowane komentarze są prywatnymi opiniami użytkowników Portalu Księgarskiego,
nie ponosimy odpowiedzialności za ich treść i zastrzegamy sobie prawo do usunięcia komentarza bez podania przyczyny.
Zasady umieszczania komentarzy w Portalu Księgarskim.
Widzisz naruszenie zasad – zgłoś to redakcji (redakcja@ksiazka.net.pl).

Dodaj komentarzy

Adding an entry to the guestbook
CAPTCHA image for SPAM prevention
 
Serwis używa plików cookie, które są niezbędne do komfortowego korzystania z portalu, m.in. utrzymania sesji logowania. Możesz w dowolnej chwili zmodyfikować ustawienia cookie w swojej przeglądarce. Aby dowiedzieć się więcej przeczytaj informacje o cookie.